Bỏ qua điều hướng, tới nội dung chính
TOPSEEDING · REPORTS & INSIGHTS
Về chúng tôiMinh bạchLiên hệ
TOPSEEDING SEEDING MARKETING Liên hệ Nhận tư vấn
Data & Methodology 14 phút đọc (2.724 từ)

Dựng bộ benchmark: lấy số ở đâu và so sánh với ai là hợp lý?

Một con số benchmark không nói được gì nếu không kèm phạm vi, cách đo và thời điểm. Bài viết mô tả cách tự dựng bộ so sánh dùng được thay vì đi tìm số ngành.

admin
admin

Câu hỏi mức này có tốt không xuất hiện ở mọi buổi báo cáo, và câu trả lời thường là một con số ngành lấy từ một bản báo cáo nào đó trên mạng. Vấn đề của cách làm này là con số đó gần như luôn được đo trên một phạm vi khác, bằng một công thức khác, ở một thời điểm khác, nên việc so sánh với nó không cho biết điều gì.

Một bộ benchmark dùng được thường không đến từ bên ngoài mà được dựng từ dữ liệu của chính doanh nghiệp, cộng thêm một vài mốc bên ngoài đã được kiểm phạm vi. Bài viết mô tả cách dựng bộ đó, thứ tự ưu tiên giữa các loại mốc so sánh, và các chỗ so sánh sai thường gặp.

01 Bốn loại mốc so sánh và thứ tự ưu tiên

Loại mốc Dùng để trả lời Độ tin cậy Điều kiện dùng được
Chính mình ở kỳ trước Có tốt hơn kỳ trước không Cao nhất Cách đo và phạm vi không đổi giữa hai kỳ
Nhóm đối chứng trong cùng kỳ Phần chênh này có phải do chiến dịch không Cao Có thiết kế đối chứng từ đầu kỳ
Các kênh hoặc vùng của chính mình Chỗ nào đang làm tốt hơn chỗ nào Trung bình Chuẩn hóa được theo quy mô và điều kiện
Số bên ngoài Mức của mình có bất thường không Thấp nhất Biết rõ phạm vi, công thức và thời điểm đo

Thứ tự trong bảng là thứ tự nên dùng, và nó ngược với thứ tự mà phần lớn báo cáo đang dùng. Số bên ngoài được đặt lên đầu vì nó dễ tìm và nghe thuyết phục, còn hai loại mốc đầu bị bỏ qua vì chúng đòi hỏi dữ liệu của chính mình phải được lưu nhất quán qua các kỳ.

Loại thứ nhất là loại có giá trị nhất và cũng rẻ nhất, với một điều kiện: cách đo không đổi. Chỉ cần đổi công cụ đo, đổi định nghĩa một chỉ số hay đổi phạm vi kênh là toàn bộ chuỗi số theo kỳ mất giá trị so sánh. Đây là lý do tại sao một bản mô tả định nghĩa các chỉ số là điều kiện tiên quyết của mọi bộ benchmark.

Loại thứ tư không vô dụng nhưng nó chỉ trả lời được một câu hỏi hẹp: mức của mình có nằm ngoài khoảng thường thấy không. Nó không trả lời được câu hỏi mình đang làm tốt hay kém, vì hai doanh nghiệp có cùng chỉ số vẫn có thể ở hai tình trạng khác nhau hoàn toàn.

02 Ba câu hỏi phải trả lời trước khi dùng một con số bên ngoài

Câu hỏi thứ nhất là con số này được đo trên tập nào. Một tỉ lệ tương tác trung bình ngành có thể được tính trên các tài khoản lớn, trên các bài có chi phí quảng cáo, hoặc trên toàn bộ bài trong một khoảng thời gian; ba tập này cho ba con số khác nhau nhiều lần. Nếu bản báo cáo không nói tập là gì thì con số không dùng được để so sánh.

Câu hỏi thứ hai là công thức có giống công thức của mình không. Tỉ lệ tương tác chia cho lượt hiển thị và tỉ lệ tương tác chia cho số người theo dõi là hai chỉ số khác nhau tuy cùng tên. Đây là chỗ tạo ra phần lớn các so sánh sai, và nó xảy ra nhiều hơn ở các chỉ số có tên quen thuộc.

Câu hỏi thứ ba là số này đo vào lúc nào. Các chỉ số trên nền tảng xã hội thay đổi theo thuật toán phân phối, nên một mốc từ hai năm trước không dùng để đánh giá kỳ này được, kể cả khi phạm vi và công thức giống nhau.

Nếu cả ba câu hỏi đều có câu trả lời rõ thì con số dùng được, và cách dùng đúng là dùng nó như một khoảng chứ không như một mức. Ghi rằng mức thường thấy nằm trong khoảng nào đó và mức của mình ở đâu trong khoảng đó, thay vì ghi cao hơn hoặc thấp hơn trung bình ngành.

03 Cách dựng bộ benchmark nội bộ trong một kỳ

Chốt danh sách chỉ số trước khi thu số. Bộ benchmark không nên có nhiều chỉ số; bốn tới sáu chỉ số được định nghĩa rõ có giá trị hơn hai mươi chỉ số lấy sẵn từ công cụ. Mỗi chỉ số cần một dòng ghi công thức, nguồn dữ liệu, phạm vi kênh và người chịu trách nhiệm thu.

Ghi lại mức khởi điểm trước khi chiến dịch chạy. Đây là bước bị bỏ nhiều nhất và không có cách bù sau, vì mức trước chiến dịch không dựng lại được từ dữ liệu sau chiến dịch. Cần ít nhất bốn tuần dữ liệu trước để thấy được biến động tự nhiên, và cần ghi cả các yếu tố đang diễn ra trong khoảng đó.

Chia mốc theo giai đoạn thay vì một mốc cho cả kỳ. Một chiến dịch ba tháng có ba giai đoạn với đặc điểm khác nhau, nên so sánh tháng đầu với mức của tháng thứ ba là so sánh sai. Cách dùng được là ghi mốc riêng cho giai đoạn thiết lập, giai đoạn thăm dò và giai đoạn tập trung.

Ghi kèm điều kiện của từng mốc. Một mốc không có điều kiện đi kèm sẽ bị dùng sai ở kỳ sau. Điều kiện cần ghi gồm mức chi, số kênh, dạng nội dung chủ yếu, và các yếu tố bên ngoài đáng chú ý như dịp lễ hay một sự việc trong ngành.

04 Chuẩn hóa trước khi so sánh giữa các kênh

So sánh trực tiếp giữa hai kênh gần như luôn sai vì mẫu số khác nhau. Cách xử lý là chọn một mẫu số chung cho mục đích so sánh và giữ nó cố định qua các kỳ, chấp nhận rằng nó không hoàn hảo cho kênh nào.

Có ba mẫu số thường dùng và mỗi cái phục vụ một câu hỏi khác. Chia theo chi phí trả lời câu hỏi về hiệu quả đồng tiền và là mẫu số dùng được rộng nhất. Chia theo số đơn vị nội dung trả lời câu hỏi về chất lượng sản xuất. Chia theo lượt hiển thị trả lời câu hỏi về chất lượng nội dung nhưng chỉ dùng được ở các kênh có số hiển thị đáng tin.

Một việc phải làm trước khi chuẩn hóa là tách phần có trả tiền phân phối khỏi phần không. Hai phần này có cấu trúc chi phí và cơ chế phân phối khác nhau, nên gộp chúng vào một chỉ số làm mọi so sánh về sau trở nên vô nghĩa, kể cả so sánh với chính mình ở kỳ trước.

Với các chỉ số có phân bố lệch mạnh — hầu hết chỉ số về tương tác trên nền tảng xã hội đều lệch — nên ghi cả trung vị bên cạnh trung bình. Một bài lan rộng bất thường sẽ kéo trung bình lên và làm mốc của kỳ đó không dùng được cho kỳ sau, còn trung vị thì không bị ảnh hưởng.

05 Bốn cách so sánh sai thường gặp

So sánh kỳ có sự kiện với kỳ không có sự kiện. Một kỳ trùng dịp mua sắm lớn hoặc trùng đợt ra mắt sản phẩm không so được với kỳ thường, và việc này hay bị bỏ qua khi báo cáo so theo tháng liền kề. Cách xử lý là so cùng kỳ năm trước cho các chỉ số có tính mùa, và ghi rõ khi không có mốc phù hợp.

Đổi công cụ đo giữa hai kỳ rồi so tiếp. Hai công cụ theo dõi thảo luận không bao giờ cho cùng con số vì phạm vi nguồn và cách nhận diện của chúng khác nhau. Khi đổi công cụ, cần chạy song song một khoảng để có hệ số chuyển, hoặc coi như bắt đầu một chuỗi số mới và ghi rõ điều đó trong báo cáo.

So một chỉ số đã bị tác động bởi chính chiến dịch với mức trước chiến dịch của chỉ số đó. Ví dụ hay gặp là dùng số người theo dõi làm mẫu số trong khi chiến dịch đang làm tăng số người theo dõi; khi đó tỉ lệ tương tác giảm dù tương tác tuyệt đối tăng. Cần chọn mẫu số không bị chiến dịch tác động, hoặc cố định mẫu số ở mức đầu kỳ.

Dùng mốc của một dạng nội dung cho dạng khác. Video ngắn, bài viết dài và bình luận trong nhóm có mức tương tác khác nhau vài lần, nên một mốc tổng hợp cho mọi dạng sẽ luôn sai với ít nhất một dạng. Bộ benchmark nên tách theo dạng nội dung ngay từ đầu, dù việc đó làm bảng dài hơn.

06 Trình bày bộ benchmark trong báo cáo

Cách trình bày có tác dụng nhất là đặt bốn thứ cạnh nhau cho mỗi chỉ số: mức kỳ này, mức kỳ trước, khoảng biến động tự nhiên đã ghi ở giai đoạn khởi điểm, và mốc bên ngoài nếu có kèm phạm vi của nó. Người đọc thấy ngay phần chênh có vượt biến động tự nhiên hay không, đó là câu hỏi thực sự cần trả lời.

Nên tránh cách trình bày chỉ có một con số so với trung bình ngành, vì nó gợi ra một kết luận mà dữ liệu không đủ sức đỡ. Nếu buộc phải dùng mốc ngoài do yêu cầu của người nhận báo cáo, thì ghi nguồn, ngày đo và phạm vi ngay dưới con số, và ghi cả điểm khác biệt lớn nhất giữa phạm vi đó và phạm vi của mình.

Bộ benchmark cần được rà lại mỗi hai tới ba kỳ vì các mốc cũ mất giá trị khi thị trường và cơ chế phân phối thay đổi. Việc rà không phải là đổi số mà là kiểm xem điều kiện đi kèm mỗi mốc còn đúng không; mốc nào không còn điều kiện thì đánh dấu hết hiệu lực thay vì tiếp tục dùng.

07 Checklist cần nhớ

  • Ưu tiên mốc nội bộ theo thứ tự: chính mình kỳ trước, nhóm đối chứng, các kênh của mình, rồi mới đến số ngoài.
  • Trước khi dùng số bên ngoài, xác định tập được đo, công thức và thời điểm đo; thiếu một trong ba thì không dùng.
  • Ghi mức khởi điểm với ít nhất bốn tuần dữ liệu trước khi chiến dịch chạy.
  • Chốt bốn tới sáu chỉ số có định nghĩa rõ thay vì lấy toàn bộ chỉ số từ công cụ.
  • Tách phần có trả tiền phân phối khỏi phần không trước khi chuẩn hóa.
  • Ghi trung vị cạnh trung bình cho các chỉ số có phân bố lệch.
  • Ghi điều kiện kèm mỗi mốc và rà lại hiệu lực của chúng sau mỗi hai tới ba kỳ.

08 Đọc tiếp trong hệ sinh thái

Thiết kế nhóm so sánh và mức khởi điểm: nhóm đối chứng và baseline. Định nghĩa chỉ số để so được qua các kỳ: data dictionary là gì. Phạm vi dữ liệu và cỡ mẫu: sample size và phạm vi dữ liệu. Vì sao mỗi nền tảng cho con số khác nhau: đặc thù nền tảng trong đo lường. Cách bày số không làm người đọc hiểu sai: trình bày số liệu không bóp méo.

09 Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp mới làm seeding lần đầu, chưa có dữ liệu kỳ trước thì lấy mốc ở đâu?

Trong tình huống này, việc cần làm là chấp nhận rằng kỳ đầu là kỳ dựng mốc chứ không phải kỳ đánh giá, và nói rõ điều đó với người nhận báo cáo ngay từ đầu kỳ. Có bốn nguồn mốc dùng được khi chưa có dữ liệu lịch sử. Thứ nhất là bốn tới sáu tuần dữ liệu trước khi chạy trên chính các kênh của doanh nghiệp — kể cả khi mức đó rất thấp, nó vẫn là mốc thật. Thứ hai là một nhóm đối chứng trong cùng kỳ: giữ một vùng, một dòng sản phẩm hoặc một kênh không chạy chiến dịch, đây là nguồn mốc tốt nhất có thể dựng trong kỳ đầu. Thứ ba là chia kỳ đầu thành hai nửa với hai cách làm khác nhau để có mốc so sánh nội bộ, chấp nhận rằng thiết kế này yếu hơn nhóm đối chứng. Thứ tư là số bên ngoài, dùng như một khoảng để phát hiện bất thường chứ không dùng để đánh giá. Một việc quan trọng hơn cả bốn nguồn trên là ghi chép trong kỳ đầu: định nghĩa chỉ số, phạm vi, công cụ và điều kiện. Nếu kỳ đầu không ghi những thứ này thì kỳ thứ hai cũng sẽ không có mốc để so, và doanh nghiệp lại ở đúng tình trạng cũ sau sáu tháng.

Bên thực thi cung cấp benchmark của họ thì có dùng được không?

Dùng được với hai điều kiện và cần đọc nó với một lưu ý về động cơ. Điều kiện thứ nhất là họ nói rõ mốc đó được tính trên bao nhiêu chiến dịch, thuộc ngành nào, ở quy mô chi nào và trong khoảng thời gian nào. Một mốc gộp từ mọi khách hàng của họ trong ba năm không dùng được cho một ngành cụ thể. Điều kiện thứ hai là công thức của họ trùng với công thức mình đang dùng, hoặc họ cung cấp đủ thông tin để tính lại theo công thức của mình. Về động cơ: benchmark do bên thực thi cung cấp thường được chọn ở mức mà họ tự tin vượt được, và điều này không nhất thiết là gian dối — nó là hệ quả tự nhiên của việc ai đặt mốc thì người đó chọn mốc. Cách xử lý thực dụng là nhận mốc của họ như một thông tin tham khảo về vận hành, đồng thời tự dựng mốc nội bộ để dùng cho việc đánh giá, và nếu hai mốc lệch nhau nhiều thì hỏi thẳng về phạm vi thay vì tranh luận về con số. Có một dạng benchmark từ bên thực thi thực sự có giá trị cao: mốc về thời gian và tỉ lệ vận hành — thời gian trung bình từ brief tới nội dung đầu tiên, tỉ lệ nội dung phải làm lại, tỉ lệ người tham gia bỏ giữa kỳ. Các con số này họ nắm chính xác hơn bên mua và chúng ít bị chọn lọc theo động cơ hơn các chỉ số về kết quả.

Nên đặt mục tiêu dựa trên benchmark hay đặt mục tiêu trước rồi tìm mốc để so?

Thứ tự đúng là dựng mốc trước rồi đặt mục tiêu, và thứ tự ngược lại là nguồn của phần lớn các mục tiêu không đạt được trong seeding. Khi mục tiêu được đặt trước — thường bằng cách lấy mức mong muốn về doanh thu rồi chia ngược ra các chỉ số trung gian — con số kết quả không có quan hệ nào với năng lực thực tế của kênh, và việc không đạt được coi là thất bại của bên thực thi dù mục tiêu vốn không khả thi. Cách làm dùng được gồm ba bước. Bước một là dựng khoảng: từ mức khởi điểm và biến động tự nhiên, xác định mức thấp, mức trung bình và mức cao có thể xảy ra. Bước hai là đặt mục tiêu ở mức trung bình cho phần cam kết và ở mức cao cho phần thưởng, chứ không đặt cam kết ở mức cao. Bước ba là ghi các giả định mà mục tiêu dựa vào, để khi một giả định thay đổi trong kỳ thì mục tiêu được điều chỉnh có căn cứ thay vì bị giữ nguyên hoặc bị bỏ. Với chỉ số hoàn toàn mới chưa có mốc, cách đúng là đặt mục tiêu về việc thu được dữ liệu thay vì mục tiêu về mức, ví dụ mục tiêu của kỳ đầu là có đủ dữ liệu để dựng khoảng cho kỳ sau.

Chia sẻ bài viết:
admin
Tác Giả & Ban Biên Tập

admin

TopSeeding công khai phương pháp, nguồn dữ liệu và giới hạn của từng báo cáo để người đọc có thể kiểm tra và phản biện.

Để lại ý kiến hoặc câu hỏi của bạn

Email của bạn sẽ được bảo mật hoàn toàn. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

BẮT ĐẦU NGAY HÔM NAY

Sẵn sàng tối ưu hiệu quả chiến dịch Seeding?

Hội thoại tự nhiên, đo lường minh bạch, 100% người thật và bảo vệ an toàn thương hiệu tối đa.

Tư vấn Seeding Marketing miễn phí — Chat ngay!